Norwegia planuje tymczasowy zakaz korzystania z inteligentnych okularów w wybranych miejscach publicznych

Rząd Norwegii zapowiedział przedłożenie w parlamencie projektu ustawy wprowadzającej tymczasowy zakaz korzystania z inteligentnych okularów z funkcjami sztucznej inteligencji w wybranych miejscach publicznych F1. Inicjatywa gabinetu w Oslo stanowi odpowiedź na narastające obawy społeczne dotyczące ochrony prywatności oraz ryzyka nieautoryzowanego rejestrowania osób postronnych F1. Norweski minister cyfryzacji i zarządzania publicznego Torgeir Micaelsen podkreślił, że celem władz jest ochrona obywateli przed poczuciem bycia potajemnie nagrywanymi lub fotografowanymi w codziennych sytuacjach, w których mają pełne prawo oczekiwać braku monitoringu.

Zakres planowanych obostrzeń i procedura legislacyjna

Zgodnie z rządowymi założeniami zakaz ma objąć szeroki katalog ogólnodostępnych przestrzeni, w tym parki, plaże, muzea, centra handlowe, szkoły, przedszkola, placówki ochrony zdrowia, siłownie oraz imprezy masowe F2. Nowe przepisy nie będą natomiast ingerować w użytek prywatny, w którym nie występuje zagrożenie naruszenia praw osób trzecich F2. Norweskie Ministerstwo Cyfryzacji i Administracji Publicznej kontynuuje analizy nad precyzyjnym zakresem technicznym regulacji, ustalając, czy obejmą one wyłącznie okulary z modułami sztucznej inteligencji, czy również inne rejestrujące urządzenia ubieralne F8.

Projekt legislacyjny ma zostać skierowany do parlamentu (Stortingu) w najbliższym czasie F1. Rządząca Partia Pracy sprawuje władzę jako gabinet mniejszościowy, w związku z czym wejście przepisów w życie będzie wymagało poparcia ze strony ugrupowań opozycyjnych F3. Władze w Oslo zaznaczają, że projektowany zakaz ma charakter tymczasowy i ma zapewnić czas na merytoryczną debatę, podczas gdy powołana równolegle specjalna grupa ekspertów przygotuje fundamenty pod stałe i całościowe ramy prawne F4.

Kontekst technologiczny i regulacje międzynarodowe

Konieczność podjęcia kroków prawnych wynika z rosnącej powszechności urządzeń umożliwiających dyskretną rejestrację obrazu i dźwięku z perspektywy pierwszej osoby. Klasyczne filmowanie smartfonem wymaga skierowania obiektywu w stronę danej osoby, co ułatwia dostrzeżenie nagrywania, podczas gdy okulary rejestrują otoczenie w sposób trudny do zauważenia. Choć urządzenia takie jak produkowane przez koncern Meta modele Ray-Ban – których sprzedaż od 2023 roku szacowana jest na co najmniej 9 milionów par F5 – posiadają diody sygnalizujące nagrywanie, wskaźniki te bywają niezauważalne dla otoczenia, a część mniejszych producentów w ogóle ich nie instaluje.

Podczas gdy Norwegia jest pierwszym państwem planującym całościowy zakaz ustawowy, punktowe obostrzenia wprowadzane są już w innych krajach. W Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych ograniczenia dotyczące wstępu w inteligentnych okularach wprowadziły wybrane sieci pubów, w tym Wetherspoons, prestiżowe restauracje, sale kinowe oraz sądy F6. Jednocześnie w USA próby uregulowania tej technologii na szczeblu stanowym wywołują spory polityczne; niedawno gubernator Kalifornii Gavin Newsom zawetował ustawę, która miała karać obywateli za wykorzystywanie okularów AI do nagrywania F7.