Sejmowa komisja poparła wniosek o uchylenie immunitetu posłowi Władysławowi Teofilowi Bartoszewskiemu

Sejmowa Komisja Regulaminowa, Spraw Poselskich i Immunitetowych opowiedziała się za uchyleniem immunitetu posłowi Polskiego Stronnictwa Ludowego oraz wiceministrowi spraw zagranicznych Władysławowi Teofilowi Bartoszewskiemu F1. Za przyjęciem prokuratorskiego wniosku głosowało 14 członków komisji, nikt nie opowiedział się przeciw, a jeden parlamentarzysta wstrzymał się od głosu F2. Posiedzenie miało charakter kluczowy dla dalszego biegu śledztwa, gdyż komisja decydowała o możliwości postawienia zarzutów urzędującemu członkowi rządu. Z uwagi na dwa odrębne czyny zarzucane politykowi przez śledczych, członkowie komisji przeprowadzili dwa osobne głosowania, w obu uzyskując niemal jednogłośne poparcie dla odebrania ochrony immunitetowej F2F3.

Wtorkowa decyzja komisji nie zamyka jeszcze sprawy pod względem formalnym, lecz stanowi oficjalną rekomendację dla całej izby F1F4. Ostateczne rozstrzygnięcie w kwestii pociągnięcia posła do odpowiedzialności karnej zapadnie podczas głosowania na posiedzeniu plenarnym Sejmu F4. Ponieważ Władysław Teofil Bartoszewski nie złożył oświadczenia o dobrowolnym zrzeczeniu się immunitetu, to parlamentarzyści w głosowaniu zdecydują, czy prokuratura otrzyma zgodę na przedstawienie mu zarzutów F4F5.

Zarzuty prokuratury i mechanizm rzekomego przywłaszczenia

Postępowanie przygotowawcze w tej sprawie prowadzi Mazowiecki Wydział Zamiejscowy Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Krajowej F6. Formalny wniosek o wyrażenie zgody na pociągnięcie wiceszefa MSZ do odpowiedzialności karnej sformułował 16 czerwca prokurator Andrzej Michalski F6, a w połowie lipca dokument został oficjalnie skierowany do Marszałka Sejmu F7. Rzeczniczka Prokuratora Generalnego prok. Anna Adamiak zaznaczyła w oficjalnym komunikacie, że czyny objęte wnioskiem nie mają żadnego związku z wykonywaniem przez Bartoszewskiego mandatu posła na Sejm F8. Zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa złożyła Fundacja Zbiorów im. Ciechanowieckich w Zamku Królewskim w Warszawie F9.

Obecny na posiedzeniu komisji prokurator Andrzej Michalski poinformował posłów, że zgromadzony materiał dowodowy wskazuje na wysokie prawdopodobieństwo wyczerpania przez Bartoszewskiego znamion dwóch przestępstw: przywłaszczenia powierzonego mienia oraz udaremniania zaspokojenia roszczeń wierzycieli F6F10F17. Pierwszy z zarzutów dotyczy okresu od lipca 2012 roku do 20 lutego 2015 roku w Warszawie F10. Według prokuratury Bartoszewski, działając wspólnie i w porozumieniu z inną ustaloną osobą, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru oraz w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, przywłaszczył mienie o wielkiej wartości powierzone mu do zarządzania F10F11.

Wartość przywłaszczonych środków pieniężnych śledczy określili precyzyjnie na 1 milion funtów brytyjskich, 45 tysięcy euro oraz 6 683 705,86 złotych, co łącznie daje w przeliczeniu blisko 13 milionów złotych F10. Majątek ten został przekazany Bartoszewskiemu w celu sprawowania zarządu przez Andrzeja Ciechanowieckiego oraz należącą do niego Fundację Non Omnis Moriar F11. Według ustaleń śledztwa polityk wykorzystał powierzone środki finansowe do zakupu trzech lokali mieszkalnych na terenie Warszawy na rzecz spółki Max&Max, w której pełnił funkcję dyrektora F10F13. Po tym, jak umowa o zarządzanie funduszami została wypowiedziana, Bartoszewski miał sprzedać rzeczone lokale mieszkalne i odmówić zwrotu uzyskanych pieniędzy prawowitym właścicielom F13F16.

Śledztwo w sprawie udaremniania zaspokojenia wierzycieli

Drugi czyn zarzucany wiceministrowi stanowił według oskarżyciela publicznego bezpośrednią konsekwencję pierwszego i obejmował działania podejmowane w okresie od 16 lipca 2012 roku do marca 2022 roku F17. Jak wskazał przed komisją prokurator Michalski, 14 stycznia 2013 roku Fundacja Zbiorów im. Ciechanowieckich wystąpiła do sądu z pozwem cywilnym przeciwko politykowi F17. Prokuratura zarzuca posłowi, że w obliczu grożącej niewypłacalności oraz spodziewanego niekorzystnego orzeczenia sądu podejmował celowe działania mające na celu udaremnienie lub uszczuplenie zaspokojenia wierzyciela F17.

Według śledczych Bartoszewski miał ukrywać, zbywać oraz darować poszczególne składniki swojego majątku osobistego, aby uniemożliwić ewentualną egzekucję komorniczą F17. Równolegle do czynności prowadzonych przez prokuraturę toczyło się wieloletnie postępowanie przed sądem cywilnym. W 2024 roku zapadło w tej sprawie nieprawomocne orzeczenie sądu, który nakazał Bartoszewskiemu zwrot na rzecz fundacji znacznej kwoty pieniężnej oraz przekazanie części majątku F18.

Przebieg posiedzenia komisji i odrzucony wniosek posła

Podczas wtorkowych obrad sejmowej komisji regulaminowej Władysław Teofil Bartoszewski podjął próbę przekonania posłów do odroczenia wydania opinii w jego sprawie F19. Polityk argumentował, że sprawa ma charakter skomplikowanego sporu majątkowego, który wciąż nie został prawomocnie rozstrzygnięty przez wymiar sprawiedliwości F19. Wnioskował o zawieszenie prac komisji do momentu wydania wyroku przez Sąd Apelacyjny, przed którym toczy się postępowanie odwoławcze F19F21.

Wiceszef MSZ twierdził również, że dysponuje nowymi dowodami świadczącymi na jego korzyść, które rzekomo zostały przekazane prokuraturze pismem procesowym przez jego pełnomocnika prawnego F20. Bartoszewski podnosił przed posłami argument, że dokumenty te nie były analizowane podczas sporządzania prokuratorskiego wniosku w lecie i nie mogły zostać uwzględnione w przedstawionych komisji materiałach F20. Jednak obecny na sali autor wniosku prok. Andrzej Michalski oświadczył, że do prokuratury żadne nowe dokumenty ze strony obrony dotąd nie wpłynęły F20.

W toku dyskusji pełnomocnik posła – który funkcję tę objął zaledwie kilka dni wcześniej, w miniony piątek – przyznał otwarcie, że rzeczone pismo z dokumentami nadał dopiero w dniu posiedzenia komisji F20. Wyjaśnienie to sprawiło, że posłowie uznali wniosek polityka o odroczenie obrad za bezzasadny i jednogłośnie go odrzucili F19. Relacjonujący posiedzenie dziennikarze zwracali uwagę, że członkowie komisji nie zamierzali wchodzić w rolę sędziów ani merytorycznie badać samych zarzutów, lecz ograniczyli się do oceny formalnej poprawności wniosku prokuratury.

Tło rodzinne, fundacja i spółka z Brytyjskich Wysp Dziewiczych

Sprawa ma głębokie tło osobiste i wiąże się z jedną z wybitnych postaci polskiej kultury emigracyjnej. Zmarły w 2015 roku Andrzej Ciechanowiecki był uznanym historykiem sztuki, antykwariuszem, marszandem oraz fundatorem prestiżowej Fundacji Zbiorów im. Ciechanowieckich w Zamku Królewskim w Warszawie F9F11. Ciechanowiecki był również ojcem chrzestnym Władysława Teofila Bartoszewskiego F12. Ze względu na bliskie relacje rodzinne kolekcjoner powierzył swojemu chrześniakowi inwestowanie znacznej części prywatnych środków finansowych F11.

Wśród wspólnych przedsięwzięć inwestycyjnych znalazł się zakup trzech luksusowych lokali mieszkalnych w Warszawie, których łączny koszt wyniósł około 7 milionów złotych F13F14. W doniesieniach prasowych ujawniono szczegóły dotyczące wehikułu inwestycyjnego wykorzystanego do tej transakcji. Nieruchomości zostały nabyte przez spółkę Max&Max, którą Bartoszewski miał założyć wspólnie ze swoją małżonką, a która została zarejestrowana na Brytyjskich Wyspach Dziewiczych F13F15. Po śmierci kolekcjonera i wygaśnięciu umów powierniczych fundacja reprezentująca interesy spadkobierców i zbiorów podjęła kroki prawne w celu odzyskania środków, zarzucając politykowi bezprawne zatrzymanie majątku F9F11F16.

Stanowisko wiceministra, reakcje koalicji i dalszy ciąg procedury

Władysław Teofil Bartoszewski kategorycznie odpiera wszelkie zarzuty karne. W publicznych wypowiedziach dla mediów podkreśla, że absolutnie nie czuje się winny, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza jego racje F21. Polityk wyraził przekonanie, że za około dwa miesiące zapadnie korzystny dla niego wyrok Sądu Apelacyjnego, który rozstrzygnie spór cywilny F21. Bartoszewski stwierdził również wprost, że cała sprawa ma podłoże polityczne i w taki właśnie sposób ją postrzega F21.

Sprawa wywołała jednak wyraźne napięcia wewnątrz koalicji rządzącej. Koalicyjni partnerzy z Nowej Lewicy nie zamierzają stawać w obronie posła PSL. Posłanka Anna Maria Żukowska opublikowała w mediach społecznościowych jednoznaczny komentarz, w którym oceniła, że nie ma żadnego powodu, by bronić immunitetu Bartoszewskiego F22. Posłanka wskazała, że obrona polityka przed wnioskiem prokuratury byłaby absurdalna oraz urągająca zasadom współżycia społecznego, a najwłaściwszym krokiem byłoby samodzielne zrzeczenie się immunitetu przez wiceszefa MSZ F22. Żukowska określiła sprawę jako wyjątkowo niehonorową i nieciekawą, podkreślając, że znane nazwisko polityka niczego w tej ocenie nie zmienia F22.

Sprawa trafi teraz pod obrady całego Sejmu, który podejmie ostateczną decyzję w głosowaniu plenarnym F4. Do uchylenia immunitetu poselskiego wymagana jest ustawowa większość głosów. Jeśli izba podzieli stanowisko komisji regulaminowej, prokurator zyska możliwość formalnego przedstawienia Bartoszewskiemu zarzutów karnych oraz przesłuchania go w charakterze podejrzanego F1F6.