Jarosław Kaczyński złożył skargę kasacyjną w procesie cywilnym przeciwko Radosławowi Sikorskiemu

Skarga kasacyjna prezesa PiS i potwierdzenie sądu

Wieloletni proces cywilny pomiędzy prezesem Prawa i Sprawiedliwości Jarosławem Kaczyńskim a wicepremierem i ministrem spraw zagranicznych Radosławem Sikorskim znajdzie swój finał przed Sądem Najwyższym F1F18. Lider Prawa i Sprawiedliwości złożył skargę kasacyjną od prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który w marcu 2026 roku w całości oddalił jego powództwo o ochronę dóbr osobistych F1F10. O nowym kroku prawnym podjętym przez Jarosława Kaczyńskiego poinformował w środę, 7 października 2026 roku, sam Radosław Sikorski we wpisie opublikowanym w mediach społecznościowych na platformie X F3. Szef polskiej dyplomacji przekazał, że stosowną informację o wniesieniu kasacji otrzymał bezpośrednio z Sądu Apelacyjnego F3.

Fakt wniesienia nadzwyczajnego środka zaskarżenia został tego samego dnia oficjalnie potwierdzony przez biuro prasowe Sądu Apelacyjnego w Warszawie w komunikacie przekazanym Polskiej Agencji Prasowej F2. Zgodnie z obowiązującymi przepisami procedury cywilnej skargi kasacyjne kieruje się do Sądu Najwyższego za pośrednictwem sądu apelacyjnego, który wydał zaskarżone prawomocne orzeczenie kończące postępowanie w sprawie F18. Potwierdzenie ze strony biura prasowego sądu oznacza formalne rozpoczęcie procedury zmierzającej do zbadania prawomocnego wyroku przez Sąd Najwyższy F2F18.

Początki sporu: wpis o ulicy Lecha Kaczyńskiego z 2021 roku

Konflikt prawny, który doprowadził do obecnego postępowania przed Sądem Najwyższym, rozpoczął się w styczniu 2021 roku F4. Radosław Sikorski, sprawujący wówczas mandat posła do Parlamentu Europejskiego z ramienia Koalicji Obywatelskiej, zabrał głos w publicznej dyskusji dotyczącej propozycji nazwania jednej z warszawskich ulic imieniem prezydenta Lecha Kaczyńskiego F4F19. We wpisie opublikowanym 14 stycznia 2021 roku na ówczesnym portalu Twitter (obecnie platforma X) polityk jednoznacznie sprzeciwił się temu pomysłowi F4.

W opublikowanym wówczas komentarzu Sikorski użył ostrych sformułowań pod adresem zmarłego prezydenta, określając go mianem miernego oraz zarzucając mu, że w znaczący sposób przyczynił się do katastrofy smoleńskiej F5. W dalszej części wpisu odniósł się także do innych form upamiętnienia brata lidera Prawa i Sprawiedliwości, wskazując na jego miejsce spoczynku w krypcie na Wawelu oraz nazywając pomnik wzniesiony na placu marszałka Józefa Piłsudskiego w Warszawie samowolą budowlaną F6. Swój internetowy komentarz zakończył wezwaniem do zaprzestania budowy kultu, do którego w ocenie ówczesnego europosła Koalicji Obywatelskiej brakowało racjonalnych podstaw F6.

Rozstrzygnięcie w pierwszej instancji: wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie

Sformułowania opublikowane przez Radosława Sikorskiego wywołały stanowczą reakcję Jarosława Kaczyńskiego, który skierował sprawę na drogę sądową F7. Prezes Prawa i Sprawiedliwości wytoczył proces w trybie cywilnym, powołując się na ochronę dóbr osobistych, a w szczególności na poszanowanie i ochronę kultu pamięci po zmarłej osobie najbliższej – tragicznie zmarłym bracie Lechu Kaczyńskim F7. Powód domagał się uznania wypowiedzi za bezprawne naruszenie dóbr osobistych oraz nakazania pozwanemu opublikowania oficjalnych przeprosin F7F8.

Sprawę w pierwszej instancji rozpatrywał Sąd Okręgowy w Warszawie F8. Wyrokiem wydanym 17 marca 2023 roku Sąd Okręgowy uwzględnił powództwo Jarosława Kaczyńskiego i orzekł na jego korzyść F8. Sąd uznał, że słowa opublikowane przez Sikorskiego przekroczyły dopuszczalne granice debaty publicznej i stanowiły naruszenie dóbr osobistych lidera PiS F8F9. W konsekwencji Sąd Okręgowy zobowiązał Radosława Sikorskiego do zamieszczenia na platformie Twitter publicznych przeprosin oraz nakazał mu pokrycie kosztów procesu sądowego F8.

Sentencja orzeczenia nakazywała Sikorskiemu przeproszenie Jarosława Kaczyńskiego za to, że w styczniowym wpisie naruszył jego dobra osobiste w postaci kultu pamięci osoby zmarłej poprzez przypisanie prezydentowi Lechowi Kaczyńskiemu walnego przyczynienia się do katastrofy smoleńskiej F9.

Zmiana orzeczenia w drugiej instancji: Sąd Apelacyjny oddala powództwo

Radosław Sikorski nie zaakceptował niekorzystnego wyroku pierwszej instancji i wniósł od niego apelację do Sądu Apelacyjnego w Warszawie F10. Postępowanie odwoławcze zakończyło się w marcu 2026 roku wydaniem prawomocnego orzeczenia, które całkowicie odwróciło dotychczasowy wynik sporu prawnego F10. Sąd Apelacyjny w Warszawie zmienił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego i oddalił w całości powództwo cywilne wytoczone przez Jarosława Kaczyńskiego F1F10.

W uzasadnieniu prawomocnego wyroku sąd odwoławczy wskazał, że wpis opublikowany przez polityka Koalicji Obywatelskiej stanowił element uprawnionej oceny prezydentury zmarłego Lecha Kaczyńskiego F11. Sąd Apelacyjny uznał wypowiedź Sikorskiego za dopuszczalną w ramach publicznej debaty na temat sprawowania urzędu głowy państwa i działalności publicznej F11. Z relacji przedstawionej przez samego Radosława Sikorskiego wynika ponadto, że w ocenie sądu apelacyjnego dysponował on subiektywnymi oraz obiektywnymi przesłankami, aby publicznie sformułować krytyczne twierdzenie o przyczynieniu się prezydenta do katastrofy smoleńskiej F12. Orzeczenie to stało się prawomocne i zwalniało Sikorskiego z obowiązku publikowania przeprosin F10.

Kwestia dowodów procesowych i komentarze szefa MSZ

Informując o złożeniu skargi kasacyjnej przez lidera Prawa i Sprawiedliwości, Radosław Sikorski opublikował w mediach społecznościowych komentarz, w którym odniósł się bezpośrednio do materiału dowodowego wykorzystanego w toku procesu cywilnego F3F13. Szef dyplomacji przypomniał, że w trakcie postępowania przed sądem strona reprezentująca Jarosława Kaczyńskiego złożyła jako dowód raport Komisji Badania Wypadków Lotniczych Lotnictwa Państwowego, na czele której stał Jerzy Miller F13F14. Raport tej komisji, badającej przyczyny katastrofy z 10 kwietnia 2010 roku, wskazał na nieszczęśliwy wypadek lotniczy i jednoznacznie wykluczył zamach F14.

W swoim publicznym wpisie Sikorski postawił prezesowi PiS zarzut stosowania podwójnych standardów w zależności od doraźnych potrzeb politycznych i procesowych F15. Wicepremier stwierdził, że na potrzeby rywalizacji politycznej środowisko PiS posługuje się narracją o zamachu, podczas gdy na potrzeby postępowań sądowych i roszczeń odszkodowawczych składa raport wskazujący na wypadek komunikacyjny F15. Sikorski skomentował tę rozbieżność słowami zarzucającymi oponentom fałsz i podwójne standardy, stawiając publicznie pytanie, jak można w takich okolicznościach obdarzać zaufaniem autorów tych twierdzeń F15. W materiałach prasowych nie odnotowano publicznej odpowiedzi ani komentarza ze strony Jarosława Kaczyńskiego lub jego pełnomocników procesowych na te zarzuty szefa MSZ.

Szersze tło katastrofy smoleńskiej i zderzenie dwóch raportów

Spór prawny pomiędzy Jarosławem Kaczyńskim a Radosławem Sikorskim bezpośrednio odwołuje się do tragicznych wydarzeń z 10 kwietnia 2010 roku, uznawanych za największą tragedię w powojennej historii Polski F16. Na lotnisku w Smoleńsku rozbił się wówczas rządowy samolot Tu-154M przewożący polską delegację państwową na uroczystości rocznicowe upamiętniające zbrodnię katyńską F16. W katastrofie zginęło 96 osób, w tym prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Lech Kaczyński z małżonką Marią Kaczyńską, ostatni prezydent RP na uchodźstwie Ryszard Kaczorowski, wysocy rangą przedstawiciele sił zbrojnych, parlamentarzyści, urzędnicy państwowi oraz duchowni F16.

W kolejnych latach po katastrofie na polskiej scenie politycznej doszło do ukształtowania się dwóch sprzecznych narracji na temat przyczyn rozbicia się samolotu F14F17. Zgodnie z oficjalnym raportem rządowej komisji Jerzego Millera przyczyną katastrofy było zejście maszyny poniżej minimalnej wysokości zniżania przy trudnych warunkach atmosferycznych, w wyniku czego rządowy tupolew zahaczył lewym skrzydłem o brzozę, wykonał obrót i uderzył w ziemię F14. Raport ten jednoznacznie traktował zdarzenie jako wypadek lotniczy i wykluczał hipotezę eksplozji F14.

Odmienne wnioski sformułowała podkomisja smoleńska powołana w Ministerstwie Obrony Narodowej pod przewodnictwem posła Antoniego Macierewicza F17. W kwietniu 2022 roku podkomisja przedstawiła swój ostateczny raport, w którym stwierdziła, że na skrzydle rządowego samolotu doszło do eksplozji, a sama katastrofa była wynikiem aktu bezprawnej ingerencji F17. Podkomisja skierowała wówczas także zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa F17. Fakt, że w procesie cywilnym o ochronę dóbr osobistych strona powodowa posłużyła się – według słów Sikorskiego – ustaleniami raportu Millera, stał się główną osią krytyki sformułowanej przez szefa MSZ F13F15.

Finał sporu w Sądzie Najwyższym

Wniesienie skargi kasacyjnej przez Jarosława Kaczyńskiego oznacza, że spór dotyczący granic dopuszczalnej krytyki prezydentury Lecha Kaczyńskiego oraz kultu pamięci osoby zmarłej ostatecznie rozstrzygnie Sąd Najwyższy F1F18. Informacja potwierdzona przez biuro prasowe Sądu Apelacyjnego w Warszawie wskazuje na uruchomienie formalnej procedury przekazania dokumentacji procesowej do najwyższego organu sądowniczego F2F18.

Zgodnie z procedurą cywilną Sąd Najwyższy zbada, czy Sąd Apelacyjny w Warszawie, oddalając w marcu 2026 roku pozew lidera Prawa i Sprawiedliwości, prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa F1F18. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego zadecyduje o tym, czy prawomocne oddalenie powództwa Jarosława Kaczyńskiego zostanie ostatecznie utrzymane w mocy, czy też sprawa powróci do ponownego rozpoznania przez sąd apelacyjny F1F18. Do czasu wydania orzeczenia przez Sąd Najwyższy prawomocny wyrok sądu drugiej instancji pozostaje wiążący w obrocie prawnym F10.