Zatrzymanie dwóch obywateli Łotwy na terenie bazy wywiadowczej RAF Molesworth w Wielkiej Brytanii

Brytyjskie służby bezpieczeństwa prowadzą dochodzenie po incydencie, do którego doszło w bazie wojskowej RAF Molesworth w hrabstwie Cambridgeshire we wschodniej Anglii F1. W nocy ze środy 7 października na czwartek 8 października 2026 roku na teren chronionego obiektu wtargnęło dwóch mężczyzn F1. Zatrzymani okazali się obywatelami Łotwy mieszkającymi w Wielkiej Brytanii F6F7. Sprawa wywołała duże zaniepokojenie brytyjskich władz ze względu na strategiczną wagę kompleksu, w którym ulokowane są kluczowe komórki wywiadowcze armii Stanów Zjednoczonych oraz Sojuszu Północnoatlantyckiego F18F19. Postępowanie niezwłocznie przekazano wyspecjalizowanym jednostkom do walki z terroryzmem F12.

Podejrzanym przedstawiono zarzuty na gruncie sekcji 4 Ustawy o bezpieczeństwie narodowym z 2023 roku, która penalizuje nieuprawnione wkroczenie do strefy zamkniętej w celu uznanym za szkodliwy dla interesów lub bezpieczeństwa Zjednoczonego Królestwa F10F11. Zdarzenie miało miejsce zaledwie kilkanaście dni po głośnym incydencie bezpieczeństwa wokół innej brytyjskiej instalacji wojskowej – bazy RAF Fairford – co dodatkowo wzmogło czujność służb odpowiedzialnych za ochronę obiektów strategicznych w całym kraju F20.

Przebieg zdarzeń i interwencja służb

Początek incydentu w RAF Molesworth miał miejsce w środę późnym wieczorem F1. Około godziny 22:00 czasu brytyjskiego (BST) rutynowy patrol żandarmerii wojskowej (Ministry of Defence Police) zauważył opuszczony samochód zaparkowany w bezpośrednim sąsiedztwie zewnętrznego perymetru bazy F2. Obecność porzuconego pojazdu w pobliżu wojskowej strefy zamkniętej natychmiast uruchomiła procedury alarmowe F2.

Do akcji poszukiwawczo-rozpoznawczej w rejonie przyległym do bazy włączyli się funkcjonariusze lokalnej policji z hrabstwa Cambridgeshire (Cambridgeshire Constabulary) F3. W trakcie trwającego kilka godzin sprawdzania wielokilometrowej linii zabezpieczeń funkcjonariusze zlokalizowali uszkodzenie w zewnętrznym ogrodzeniu z siatki – wycięty niewielki otwór, przez który intruzi przedostali się na teren instalacji wojskowej F4.

Skoncentrowane działania poszukiwawcze wewnątrz chronionego terenu przyniosły rezultat około godziny 2:00 w nocy w czwartek czasu lokalnego (godzina 3:00 czasu polskiego) F5. Patrol żandarmerii i policji odnalazł i ujął dwóch mężczyzn znajdujących się wewnątrz obwodu bazy F5. Obaj intruzi zostali natychmiast obezwładnieni i przetransportowani do policyjnego aresztu na posterunku w hrabstwie Cambridgeshire w celu przeprowadzenia szczegółowych czynności procesowych F9.

Podejrzani i kwalifikacja prawna z Ustawy o bezpieczeństwie narodowym

Zatrzymanymi intruzami okazali się mężczyźni w wieku 32 oraz 36 lat F6. Zgodnie z oficjalnym komunikatem brytyjskich organów ścigania obaj są obywatelami Łotwy, a przed aresztowaniem mieszkali na stałe lub czasowo na terenie Wielkiej Brytanii F7.

Początkowo mężczyzn zatrzymano pod standardowymi zarzutami o charakterze powszechnym: bezprawnego wtargnięcia na teren obiektu objętego zakazem wstępu oraz spowodowania zniszczenia mienia, co wiązało się z przecięciem i sforsowaniem ogrodzenia bazy F8. Jednak po wstępnej weryfikacji tożsamości podejrzanych, analizie okoliczności ich wejścia na teren strategiczny oraz uwzględnieniu charakteru obiektu, organy śledcze podjęły decyzję o diametralnej zmianie i zaostrzeniu podstawy prawnej zatrzymania F10.

Podejrzanym ogłoszono zarzuty na mocy sekcji 4 Ustawy o bezpieczeństwie narodowym z 2023 roku (National Security Act 2023) F10. Przepis ten penalizuje wkroczenie do miejsca zastrzeżonego lub chronionego w zamiarze uznanym za szkodliwy dla żywotnych interesów, obronności bądź bezpieczeństwa państwa brytyjskiego F11. Jest to jedna z kluczowych regulacji wprowadzonych w brytyjskim porządku prawnym w ostatnich latach, dedykowana przeciwdziałaniu nowoczesnemu szpiegostwu, wrogiej ingerencji obcych wywiadów oraz sabotażowi infrastruktury krytycznej. Ze względu na ciężar gatunkowy zarzutów nadzór nad całym postępowaniem powierzono wyspecjalizowanemu wydziałowi ds. walki z terroryzmem londyńskiej policji metropolitalnej (Counter Terrorism Policing London) F12.

Działania pirotechniczne i przeszukania w toku śledztwa

Równolegle z przesłuchaniami podejrzanych śledczy podjęli drobiazgowe czynności operacyjne i procesowe w terenie. Samochód osobowy, którym mężczyźni przyjechali w rejon bazy i który porzucili w środowy wieczór, został zabezpieczony przez policję i przetransportowany do specjalistycznego punktu policyjnego F13.

Wstępna ocena pojazdu przez funkcjonariuszy wzbudziła uzasadnione wątpliwości dotyczące możliwej obecności niebezpiecznych materiałów lub ładunków wybuchowych F13. Z tego względu do zbadania pojazdu zadysponowano wyspecjalizowane jednostki pirotechniczne i saperów wojskowych F13. Na czas prowadzenia czynności minersko-pirotechnicznych wdrożono rygorystyczne środki ostrożności: wyznaczono strefę bezpieczeństwa i tymczasowy kordon policyjny, który objął odcinek strategicznej drogi krajowej A1 na południe od Peterborough oraz tereny wokół pobliskiej wsi Glatton F14. Po drobiazgowej weryfikacji eksperci stwierdzili, że w samochodzie nie znajdowały się żadne materiały wybuchowe, urządzenia zapalające ani inne niebezpieczne substancje, w związku z czym blokady drogowe zniesiono F15.

Funkcjonariusze policji antyterrorystycznej przystąpili również do przeszukań lokali mieszkalnych. Czynności rewizyjne objęły dwa adresy na terytorium Wielkiej Brytanii bezpośrednio powiązane z zatrzymanymi obywatelami Łotwy F16. Śledczy zabezpieczyli materiały dowodowe, w tym urządzenia elektroniczne, nośniki danych oraz dokumentację, które mają posłużyć do ustalenia dokładnych motywów działania podejrzanych oraz ewentualnych kontaktów ze zleceniodawcami zewnętrznymi F16.

Rola strategiczna bazy RAF Molesworth dla NATO i armii USA

Wyjątkowo zdecydowany charakter reakcji brytyjskich służb wynika bezpośrednio ze strategicznej wagi obiektu, w którym doszło do incydentu. RAF Molesworth, choć historycznie pełniła rolę lotniska wojskowego w czasach II wojny światowej oraz zimnej wojny, obecnie nie funkcjonuje jako aktywna baza lotnicza i nie stacjonują w niej eskadry samolotów bojowych F17. Obiekt ten jest zarządzany przez Siły Powietrzne Stanów Zjednoczonych (US Air Force) i pełni rolę jednego z najważniejszych węzłów wsparcia wywiadowczego, analitycznego i łączności operacyjnej na kontynencie europejskim F17F19.

Na terenie kompleksu Molesworth mieści się Centrum Integracji Wywiadowczej NATO (NATO Intelligence Fusion Centre – NIFC) F18. Jest to wielonarodowa sojusznicza jednostka wywiadowcza zatrudniająca ponad 200 wysoko wykwalifikowanych analityków wojskowych i cywilnych z państw członkowskich Paktu Północnoatlantyckiego F18. Głównym zadaniem NIFC jest całodobowe dostarczanie zintegrowanych danych wywiadowczych, ocen operacyjnych oraz analiz strategicznych na potrzeby Naczelnego Dowódcy Sił Sojuszniczych w Europie (SACEUR) oraz sojuszniczego Dowództwa Operacji (Allied Command Operations) F18.

Ponadto w bazie mieszczą się amerykańskie centra operacji wywiadowczych odpowiedzialne za monitorowanie sytuacji militarnej i geopolitycznej w rejonach odpowiedzialności Dowództwa Europejskiego (EUCOM) oraz Dowództwa Afrykańskiego (AFRICOM) Stanów Zjednoczonych F19. Naruszenie obwodu ochronnego tak newralgicznego ośrodka analityczno-dowódczego traktowane jest przez służby sojusznicze z najwyższą powagą F12F19.

Kontekst incydentu w RAF Fairford i rozbieżności w relacjach mediów

Zdarzenie w Cambridgeshire nastąpiło w okresie szczególnego napięcia i podwyższonej gotowości brytyjskich służb ochrony instalacji wojskowych. Zaledwie kilkanaście dni wcześniej, 27 września 2026 roku, doszło do innego incydentu w rejonie bazy RAF Fairford w hrabstwie Gloucestershire na zachodzie Anglii F20.

W relacjach medialnych dotyczących zdarzenia w RAF Fairford uwidoczniły się wyraźne rozbieżności faktograficzne. Część polskich portali informacyjnych – w tym Wirtualna Polska, Rzeczpospolita, Onet oraz Bankier.pl – powołując się na depesze agencyjne, podała, że w Fairford aresztowano pięć osób pod zarzutem przygotowywania aktu terrorystycznego F21. Z kolei serwisy zagraniczne, takie jak France 24 oraz Al Jazeera, poinformowały o zatrzymaniu siedmiu mężczyzn w wieku około dwudziestu lat, doprecyzowując, że wszyscy zostali następnie zwolnieni za kaucją, a jeden z podejrzanych posiada podwójne obywatelstwo brytyjsko-irańskie F21.

W następstwie wydarzeń w RAF Fairford dowództwo armii amerykańskiej podjęło bezprecedensową decyzję o wycofaniu z tej bazy stacjonujących tam bombowców strategicznych dalekiego zasięgu B-1 Lancer F22. Krok ten uzasadniano doniesieniami amerykańskich służb wywiadowczych o potencjalnym zagrożeniu atakiem lub prowokacją koordynowaną przez podmioty powiązane z Iranem F22. Choć obie bazy należą terytorialnie do Royal Air Force i są użytkowane przez wojska amerykańskie, ich profil operacyjny diametralnie się różni: Fairford stanowi bazę manewrową dla lotnictwa uderzeniowego, podczas gdy Molesworth to ośrodek wywiadu elektronicznego i analiz F17F22.

Pewne rozbieżności w przekazach medialnych dotyczyły również opisu położenia geograficznego hrabstwa Cambridgeshire. W relacjach francuskich i arabskich (France 24, Al Jazeera) oraz części polskich depesz (Rzeczpospolita, Bankier.pl, Interia) określano je mianem południowej lub południowo-wschodniej Anglii, podczas gdy brytyjskie media (BBC, The Guardian) precyzyjnie sytuują bazę RAF Molesworth na zachód od Huntingdon, w pobliżu granicy z hrabstwem Northamptonshire, w regionie wschodniej Anglii (East of England).

Stanowisko służb i dalszy bieg postępowania

Mimo zbieżności czasowej obu incydentów brytyjskie organy ścigania apelują o zachowanie powściągliwości w wyciąganiu pochopnych wniosków o powiązaniach między nimi. Komandor Helen Flanagan, stojąca na czele londyńskiego dowództwa antyterrorystycznego (Counter Terrorism Policing London), wydała oficjalne oświadczenie, w którym zaznaczyła, że na obecnym etapie brak jest jakichkolwiek dowodów łączących wtargnięcie do RAF Molesworth ze sprawą z RAF Fairford F23.

Flanagan podkreśliła, że śledczy doskonale zdają sobie sprawę ze społecznego zaniepokojenia i wzmożonych obaw dotyczących bezpieczeństwa infrastruktury wojskowej, jednak postępowanie znajduje się na bardzo wczesnym etapie F23F24. Priorytetem funkcjonariuszy pozostaje ustalenie rzeczywistych pobudek i motywów, jakimi kierowali się dwaj obywatele Łotwy, forsując ogrodzenie bazy wywiadowczej F24. Przedstawicielka policji zaznaczyła, że służby nie wykluczają żadnego scenariusza i sprawdzają wielotorowo wszelkie hipotezy śledcze – od motywów czysto kryminalnych lub wandalizmu, przez próbę sabotażu, aż po potencjalną działalność na zlecenie obcych służb specjalnych F24.

Dalsze losy podejrzanych będą zależeć od wyników ekspertyz zabezpieczonego sprzętu elektronicznego oraz materiałów zebranych podczas przeszukań w miejscach zamieszkania F16. W związku z zastosowaniem sekcji 4 Ustawy o bezpieczeństwie narodowym podejrzani mogą stanąć przed sądem pod zarzutami zagrożonymi wieloletnimi karami pozbawienia wolności F10F11. Jednocześnie brytyjskie ministerstwo obrony oraz dowództwo sił sojuszniczych poddadzą przeglądowi stan zabezpieczeń perymetrycznych w bazach współużytkowanych przez siły NATO i USA, by zapobiec podobnym incydentom w przyszłości F11F18.