Stanowisko Macieja Berka w sprawie procedury objęcia funkcji sędziego Trybunału Konstytucyjnego

Maciej Berek, wybrany przez Sejm na sędziego Trybunału Konstytucyjnego, który dotychczas nie złożył ślubowania, odniósł się publicznie do impasu wokół objęcia urzędu F1. W rozmowie z dziennikiem „Rzeczpospolita” prawnik zadeklarował gotowość do dopełnienia tej procedury w formule alternatywnej wobec tradycyjnej uroczystości w Pałacu Prezydenckim, wskazując m.in. na możliwość złożenia roty przed notariuszem F2. Jak argumentował, zbliża się umowna granica dopuszczalnego czasu oczekiwania na wyznaczenie terminu przez prezydenta, a odmowa lub brak możliwości dopełnienia wymogu rodzi określone skutki prawne F1F2. Na poparcie swojego stanowiska przywołał orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego z grudnia 2015 roku (sprawy K 34/15 oraz K 35/15), w którym sędziowie stwierdzili, że odebranie ślubowania od osoby wybranej przez Sejm jest konstytucyjnym obowiązkiem głowy państwa i powinno nastąpić niezwłocznie F3.

Alternatywne formuły objęcia funkcji

Berek podkreślił, że preferowanym i zgodnym z obyczajem rozwiązaniem pozostaje wyznaczenie terminu przez prezydenta w miejscu jego fizycznej obecności F2. Wobec braku takiego kroku nie wykluczył jednak złożenia ślubowania „wobec prezydenta” w innych lokalizacjach, takich jak gmach Sejmu lub siedziba Krajowej Rady Sądownictwa F4. Odnosząc się do potencjalnych problemów z podjęciem obowiązków orzeczniczych, prawnik ocenił ponadto, że ewentualne fizyczne blokowanie sędziemu wstępu do gmachu sądu konstytucyjnego stanowiłoby czyn o charakterze przestępczym, obligujący organy ścigania do podjęcia interwencji F9.

Zastrzeżenia formalne i plany wobec instytucji

Drugim kluczowym wątkiem wystąpienia była kwestia formalnych kwalifikacji do zasiadania w Trybunale Konstytucyjnym, podnoszona krytycznie przez Kancelarię Prezydenta RP F7. Urzędnicy prezydenccy zarzucają Berkowi brak spełnienia wymogów prawnych, w tym odpowiedniego stażu zawodowego F7. Wybrany sędzia odrzucił te zarzuty, wskazując, że wyłączną kompetencję do weryfikacji konstytucyjnej przesłanki wyróżniającej się wiedzy prawniczej posiada Sejm, który procedurę tę przeprowadził F8. W odniesieniu do stażu pracy zaznaczył, że zgodnie z ustawą o radcach prawnych jedynym formalnym dowodem jest wpis na listę radców wykonujących zawód, a stosowne zaświadczenie z okręgowej izby radców prawnych zostało przedłożone i znajduje się w domenie publicznej F8.

Berek poinformował także, że wraz z nim grupa sędziów wyłonionych przez Sejm obecnej kadencji obejmuje już ośmioro prawników F5. Według jego relacji środowisko to opracowało spójną konstrukcję prawną opartą na obowiązujących przepisach, mającą doprowadzić do przywrócenia prawidłowego funkcjonowania Trybunału Konstytucyjnego F5. Przedstawiciel nie zdecydował się jednak na upublicznienie konkretnych mechanizmów prawnych, uzasadniając to względami pragmatycznymi i taktycznymi na obecnym etapie sporu instytucjonalnego F6.