Przeloty algierskich wojskowych samolotów transportowych nad Polską w relacji z Rosją

W październiku w polskiej przestrzeni powietrznej odnotowano przeloty wojskowych samolotów transportowych Lockheed C-130H-30 Hercules należących do Sił Powietrznych Algierii, poruszających się na trasie łączącej Algierię z Rosją F1F2. Jak wynika z doniesień medialnych, jeden z takich lotów miał miejsce we wtorek – maszyna wystartowała z algierskiej bazy Boufarik, przeleciała nad terytoriami Włoch, Chorwacji, Węgier oraz Słowacji, po czym od południa weszła w polską przestrzeń powietrzną, minęła Hajnówkę i przez Białoruś dotarła na moskiewskie lotnisko Wnukowo F1. Kolejny przelot zarejestrowano w piątek 9 października o godzinie 21:04, gdy algierski samolot powracający z Rosji wleciał nad Polskę od strony Białorusi, kierując się w stronę Afryki Północnej F2.

Procedury formalne a deklaracje ładunku

Zgody na przeloty zagranicznych wojskowych statków powietrznych wydał Dowódca Operacyjny Rodzajów Sił Zbrojnych F3. Przedstawicielka wydziału prasowego dowództwa mjr Ewa Złotnicka poinformowała, że procedura ta ma charakter formalny i opiera się na informacjach zawartych we wniosku strony zagranicznej F3F4. W złożonej przez Algierię dokumentacji zadeklarowano, że przewożony ładunek nie obejmował towarów niebezpiecznych F3. Obowiązujące procedury oraz porozumienia międzynarodowe nie przewidują rutynowej, fizycznej kontroli ładowni wojskowych maszyn przelatujących tranzytem bez międzylądowania, a weryfikacja faktycznej zawartości wymagałaby przymusowego sprowadzenia samolotu na ziemię F4.

W mediach branżowych pojawiły się twierdzenia, że algierskie samoloty wykorzystywano do transportu rosyjskiej broni oraz zaplecza serwisowego dla sprzętu wojskowego F5. Informacje te pozostają jednak sporne – strona wojskowa podkreśla brak deklaracji materiałów niebezpiecznych, a same publikacje przyznają, że polskie służby nie mają pełnej wiedzy o faktycznym ładunku F3F5.

Głosy ekspertów i postulaty bezpieczeństwa

Przeloty wywołały dyskusję wśród ekspertów do spraw obronności i wojskowości F6. Aleksander Olech, ekspert Baltic Defence College, wskazał, że regularne wykorzystywanie europejskiej przestrzeni powietrznej przez Algierię może wpisywać się w wojskową współpracę logistyczną z Moskwą, i zaapelował o ponowną ocenę zgód na takie operacje F6. Z kolei płk rez. Krystian Zięć zwrócił uwagę, że choć zgody na przelot na podstawie samej deklaracji są powszechną praktyką w lotnictwie wojskowym, państwa NATO powinny w obecnej sytuacji bezpieczeństwa wdrożyć bardziej dociekliwe mechanizmy weryfikacji F4F6.