Wielka Brytania: Zakaz kontrowersyjnego marszu Zakonu Orańskiego w Portadown

Brytyjski minister ds. Irlandii Północnej Sir Chris Bryant wydał decyzję o zakazie przemarszu protestanckiego Zakonu Orańskiego przez sporną trasę wzdłuż Garvaghy Road w Portadown F1. Decyzja rządu w Londynie położyła kres 13-dniowemu impasowi w mieście, gdzie po zapowiedzi pochodu doszło do blokady drogi przez katolickich mieszkańców oraz republikańskich aktywistów F2.

Bezpośrednim powodem interwencji ministra była opinia szefa policji Irlandii Północnej (PSNI) Jona Boutchera F3. Ostrzegł on, że próba zabezpieczenia przemarszu wymagałaby masowej operacji policyjnej i niosła za sobą niedopuszczalne ryzyko wybuchu gwałtownych zamieszek, ciężkich obrażeń u uczestników oraz rozlania się niepokojów na inne części Irlandii Północnej F3.

Zwrot w sprawie parady po 28 latach

Napięcie w Portadown wzrosło po tym, jak organ regulacyjny – Komisja ds. Parad (Parades Commission) – niespodziewanie zezwolił na przejście ograniczonego pochodu członków loży Drumcree przez katolicką dzielnicę F4. Była to próba przełamania zakazu obowiązującego nieprzerwanie od 1998 roku, kiedy to doroczne konfrontacje wokół marszu w Drumcree regularnie przeradzały się w brutalne walki z siłami bezpieczeństwa F4.

Wobec protestów mieszkańców i nowej oceny zagrożenia ze strony służb porządkowych minister Bryant skorzystał z ustawowych uprawnień umożliwiających uchylenie rozstrzygnięcia Komisji ds. Parad F5. Przedstawiciele komisji przyznali, że w świetle zmienionych okoliczności i raportu policji ich pierwotna decyzja straciła moc wiążącą F5.

Reakcje polityczne i apele o spokój

Decyzja brytyjskiego rządu wywołała skrajnie odmienne komentarze wśród lokalnych sił politycznych. Przedstawiciele nacjonalistycznej partii Sinn Féin oraz komitetu mieszkańców Garvaghy Road przyjęli zakaz z ulgą, uznając go za jedyne racjonalne rozwiązanie zapobiegające eskalacji przemocy F6. Z kolei unioniści, w tym lider Demokratycznej Partii Unionistycznej (DUP) Gavin Robinson, ostro skrytykowali postawę władz, zarzucając policji i rządowi uległość wobec nacisków środowisk republikańskich F6.

Do sytuacji odniósł się również premier Irlandii Micheál Martin F7. Szef rządu w Dublinie zaapelował do obu społeczności o zachowanie spokoju i powstrzymanie się od manifestowania triumfalizmu, podkreślając potrzebę zrozumienia wrażliwości strony lojalistycznej i unionistycznej w tak delikatnej kwestii tożsamościowej F7.