Premiera powieści Szczepana Twardocha „Waldkauz” i pierwsze recenzje prasowe

Pisarz Szczepan Twardoch opublikował nową powieść zatytułowaną „Waldkauz” F1. Książka ukazała się nakładem oficyny Marginesy F2. Jest to kolejny utwór w dorobku śląskiego twórcy osadzony w realiach jego rodzinnego regionu, po wcześniejszych głośnych publikacjach takich jak „Morfina”, „Drach” oraz „Pokora” F7. Nowa proza stanowi kontynuację konsekwentnego rozwijania wątków tożsamościowych i historycznych Górnego Śląska F1F7. Według relacji „Newsweek Polska”, powołującej się na ujęcie Janowskiej, Twardoch zyskał dla śląskiej literatury pozycję porównywalną z tą, jaką w rodzimej kinematografii zajmował reżyser Kazimierz Kutz, kreując z lokalnej historii uniwersalną opowieść o charakterze baśniowym F9F11.

Realia historyczne i stylistyka narracji

Wydarzenia ukazane na kartach powieści „Waldkauz” rozgrywają się w sierpniu 1920 roku na terenie Górnego Śląska, w tym w rodzinnych dla pisarza Pilchowicach F3. Utwór podejmuje wątek skomplikowanej sytuacji politycznej i społecznej po zakończeniu I wojny światowej F3F4. Fabuła odnosi się do narastających wówczas napięć, które prowadziły do krwawych konfliktów i wojny domowej pomiędzy mieszkańcami regionu F4.

Z kolei w recenzji opublikowanej na łamach „Rzeczpospolitej” krytyk Jacek Cieślak zwrócił uwagę na wyraźną zmianę tonacji w pisarstwie Twardocha F8. Choć we wcześniejszych utworach autor posługiwał się przede wszystkim gorzką ironią i szyderstwem, w „Waldkauz” dominują elementy komizmu oraz dystansu F7F8. Cieślak porównał specyfikę humoru i tempo akcji do filmów Quentina Tarantino, nazywając powieść swoistymi „śląskimi Bękartami wojny” F10. Autor ma w niej wykorzystywać literackie maski do żartowania ze Ślązaków, Polaków i Niemców F8. Istotnym chwytem konstrukcyjnym organizującym narrację książki jest także wielokrotnie powracająca fraza „o tym później” F8.

Tło wcześniejszych publikacji i nagród

Premiera powieści przypada po głośnym sukcesie poprzedniej książki Twardocha zatytułowanej „Null” F5. Dzieło to, podejmujące bezpośrednio temat współczesnej wojny w Ukrainie, przyniosło autorowi Literacką Nagrodę „Nike”, której wręczenie ogłoszono w gmachu Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego F5. Powstanie „Nulla” wiązało się z osobistym zaangażowaniem pisarza, który organizował zbiórki na rzecz armii ukraińskiej i przebywał w strefie działań wojennych F6. W tekście tym łączył on relacje z linii frontu z krytycznym obrazem postaw kijowskich oligarchów F12. Komentatorzy wskazują, że doświadczenia te mogły wpłynąć na potrzebę odreagowania traumy wojennej poprzez odmienną, bardziej zdystansowaną formę artystyczną w najnowszym utworze F1F8.