Apel szefa MSZ Ukrainy do Unii Europejskiej o wykorzystanie zamrożonych aktywów Rosji

Szef ukraińskiej dyplomacji Andrij Sybiha wystosował apel do państw europejskich o podjęcie natychmiastowych decyzji w sprawie przejęcia lub bezpośredniego zagospodarowania zamrożonych rezerw rosyjskiego banku centralnego F1. W artykule opublikowanym na łamach serwisu Politico oraz podczas wypowiedzi w Luksemburgu minister podkreślił, że to państwo-agresor powinno w pierwszej kolejności ponosić finansowe koszty wojny, a nie europejscy podatnicy F2.

Argumenty polityczne i budżetowe

Sybiha wskazał, że sięgnięcie po kapitał zablokowany w europejskich instytucjach finansowych pozwoliłoby zneutralizować narracje skrajnej lewicy oraz skrajnej prawicy, które zyskują poparcie w obliczu kosztów ponoszonych przez państwa zachodnie F3. W ocenie ukraińskiego ministra decyzja ta odegrałaby istotną rolę w kontekście nadchodzących wyborów w Europie w 2027 roku, w tym we Francji i we Włoszech, gdzie część polityków sprzeciwia się kontynuowaniu wsparcia dla Ukrainy F3F4. Dodatkowym argumentem podnoszonym przez Kijów jest wzrost rosyjskich wydatków militarnych; według relacji Sybihy Moskwa planuje przeznaczyć na siły zbrojne w 2027 roku rekordowe 180 mld euro F5.

Ukraiński minister odniósł się także do sytuacji międzynarodowej, zaznaczając, że Europa musi wziąć przyszłość we własne ręce i uniezależnić się od niepewności w polityce Stanów Zjednoczonych, wspominając m.in. o niepokojących działaniach prezydenta Donalda Trumpa F6.

Podział unijnego ryzyka a opór Belgii

W 2022 roku państwa grupy G7 zamroziły około 300 mld euro rosyjskich rezerw, z czego ponad 200 mld euro znajduje się na terytorium Unii Europejskiej, w przeważającej mierze na kontach belgijskiej izby rozliczeniowej Euroclear F7F8. Przeznaczeniu tych funduszy na wsparcie Kijowa sprzeciwia się Belgia, wspierana przez Włochy, motywując to obawami przed rosyjskimi krokami odwetowymi, destabilizacją euro oraz ryzykiem natury prawnej i finansowej F9. Wcześniejsze starania grupy państw, w tym Polski, Szwecji, Holandii i Hiszpanii, mające na celu przełamanie belgijskiego veta, nie przyniosły rozstrzygnięcia F10.

Odpowiadając na te wątpliwości, strona ukraińska zaproponowała objęcie aktywów wspólną kontrolą Unii Europejskiej F11. W formule tej odpowiedzialność prawna i ewentualne ryzyka finansowe zostałyby rozłożone solidarnie na całą Wspólnotę, zdejmując wyłączny ciężar z Belgii F11. Komisja Europejska dotychczas wstrzymuje się z formalną propozycją do czasu wypracowania jednomyślnego porozumienia przez wszystkie 27 państw członkowskich F12.