Maciej Berek złożył ślubowanie sędziego Trybunału Konstytucyjnego w Sejmie bez udziału prezydenta

Przebieg ceremonii zaprzysiężenia w Sejmie

W środę, 14 października 2026 roku, Maciej Berek złożył w Sejmie ślubowanie na sędziego Trybunału Konstytucyjnego F1[168497]. Uroczystość odbyła się w gabinecie marszałka Sejmu Włodzimierza Czarzastego z udziałem marszałek Senatu Małgorzaty Kidawy-Błońskiej oraz innych przedstawicieli prezydiów izb parlamentu F2[168335]. Prezydent Karol Nawrocki nie uczestniczył w wydarzeniu F3[168497]. Podczas ceremonii Berek odczytał rotę ślubowania ze sformułowaniem, że czyni to „wobec prezydenta”, powołując się na przepisy ustawy o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego F4[168335]. Po oficjalnej części w Sejmie Berek udał się do biur Kancelarii Prezydenta, gdzie złożył dokumenty opatrzone poświadczonym notarialnie podpisem, a następnie pojechał do siedziby Trybunału Konstytucyjnego F5[168579].

Decyzja o przeprowadzeniu zaprzysiężenia bez udziału głowy państwa zapadła po opublikowaniu opinii Komisji Weneckiej, która wskazała, że w sytuacji uporczywego uchylania się prezydenta od odebrania przysięgi dopuszczalne jest dopełnienie tej procedury bez jego fizycznego udziału F6[168322]. Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty ocenił, że krok ten kończy rolę parlamentu w procesie wyboru i otwiera drogę do normalizacji prac trybunału F7[168497].

Stanowisko prezesa TK i blokada orzekania

Po przybyciu do siedziby Trybunału Konstytucyjnego Maciej Berek odbył rozmowę z prezesem TK Bogdanem Święczkowskim F8[168613]. Po spotkaniu prezes Święczkowski wydał oświadczenie, w którym poinformował, że Berek nie został dopuszczony do orzekania F9[168613]. Prezydent Karol Nawrocki odciął się od ceremonii, oświadczając, że Maciej Berek nie jest sędzią TK, ponieważ ślubowanie nie odbyło się w jego obecności F25[169159]. W tej sytuacji prezes TK Bogdan Święczkowski utrzymał decyzję o niedopuszczeniu Berka do orzekania F9[168613].

Święczkowski poinformował również, że osoby, które nie złożyły ślubowania wobec prezydenta, próbowały wejść do części sędziowskiej budynku, czemu uniemożliwiono dostęp z uwagi na brak stosownej zgody F12[168579]. Wokół siedziby Trybunału Konstytucyjnego zgromadzili się protestujący, a porządku pilnowały wzmożone siły policji F13[168411]. Odnotowano również incydenty z udziałem polityków opozycji próbujących podjąć interwencje poselskie na terenie gmachu F14[168424].

Tło konstytucyjne i spór o kwalifikacje

Spór wokół powołania Macieja Berka trwał od września 2026 roku, kiedy to został on wybrany na sędziego TK przez sejmową większość F15[168506]. Prezydent Karol Nawrocki konsekwentnie odmawiał wyznaczenia terminu zaprzysiężenia F16[168506]. Kancelaria Prezydenta argumentowała, że kandydat nie przedstawił wiarygodnych dowodów potwierdzających wymagany dziesięcioletni staż pracy w zawodzie radcy prawnego oraz wskazywała na jego wcześniejszą bliską współpracę polityczną z gabinetem premiera Donalda Tuska F17[168506]. Sam Berek odpierał te zarzuty, powołując się na zaświadczenia wydane przez samorząd zawodowy oraz argumentując, że dopełnił wszelkich wymogów formalnych F18[168506].

Reakcje polityczne i oceny prawne

Wydarzenia wywołały skrajne reakcje na polskiej scenie politycznej F19[168448]. Przedstawiciele obozu rządzącego chwalili posunięcie Berka jako krok w stronę odblokowania TK F20[168449]. Premier Donald Tusk oskarżył prezydenta o abdykację z obowiązków konstytucyjnych F26[169170], a wicepremier Radosław Sikorski stwierdził, że Karol Nawrocki „nie odziedziczył korony, więc nie jest Królem-Słońce” F27[169063].

Z kolei politycy Praw i Sprawiedliwości oraz Kancelaria Prezydenta ostro skrytykowali ceremonię F21[168481]. Szef Kancelarii Prezydenta Zbigniew Bogucki określił wydarzenie mianem „groteski” i „tragikomedii” F22[168335], a poseł Marcin Horała nazwał je bezprawnym happeningiem F28[169064]. Były premier Mateusz Morawiecki ocenił, że ślubowanie wobec mebli sejmowych stanowi pogłębienie kryzysu ustrojowego F23[168448]. Eksperci prawa konstytucyjnego, w tym dr Oskar Kida, również wskazali, że bez fizycznego udziału głowy państwa nie doszło do prawidłowego nawiązania stosunku służbowego w Trybunale Konstytucyjnym F24[168634].