Zatonięcie dwóch statków handlowych w rejonie cieśniny Ormuz na tle nasilenia ataków

Przebieg wydarzeń w rejonie cieśniny Ormuz

W ciągu doby w pobliżu strategicznej cieśniny Ormuz doszło do zatonięcia dwóch statków handlowych F1F3. Pierwszym z poszkodowanych jednostek był pływający pod banderą Singapuru kontenerowiec GFS Pride, należący do armatora z Zjednoczonych Emiratów Arabskich F1. Statek został trafiony niezidentyfikowanym pociskiem, co doprowadziło do wybuchu pożaru na pokładzie i ostatecznego pójścia jednostki na dno F1F2. Zgodnie z oficjalnymi informacjami Urzędu Morskiego Singapuru, cała 21-osobowa załoga kontenerowca została bezpiecznie ewakuowana i żaden z marynarzy nie odniósł obrażeń F2. W rejonie katastrofy, 4 mile morskie na północny zachód od przylądka Ras al-Sheikh Masud w omańskim półmusandamie, hydrografia Pakistanu ostrzegała żeglugi przed zagrożeniem nawigacyjnym.

W tym samym czasie zakończyły się niepowodzeniem dramatyczne próby ratowania drugiego statku – masowca Cape Dao zarejestrowanego pod banderą Antigui i Barbudy, zarządzanego również przez firmę z ZEA F3. Jednostka ta została zaatakowana i trafiona pociskiem już 23 września, jednak uszkodzenia okazały się na tyle poważne, że mimo podejmowanych wysiłków ratowniczych statek ostatecznie zatonął F3. Brytyjska organizacja zajmująca się bezpieczeństwem żeglugi, Vanguard, oraz agencje monitorujące szlaki morskie odnotowały w ostatnich dniach gwałtowny wzrost liczby incydentów z użyciem dronów i pocisków wymierzonych w tankowce oraz statki handlowe przepływające przez Zatokę Perską.

Kontekst polityczny i cel działań Teheranu

Według relacji agencji Reuters, która powołała się na dwóch anonimowych, wysokich rangą urzędników irańskich, ostatnia eskalacja i nasilenie ataków na szlakach morskich nie są przypadkowe F4. Działania sił irańskich mają na celu systematyczne zakłócanie żeglugi, co w założeniu Teheranu ma utrzymać wysokie ceny ropy naftowej na rynkach światowych F4. Informatorzy ci wskazali, że wywołany kryzys energetyczny ma bezpośrednio wpłynąć na nastroje gospodarcze w Stanach Zjednoczonych i osłabić pozycję polityczną obozu rządzącego przed listopadowymi wyborami do Kongresu USA F4. Administracja amerykańska z kolei starała się wcześniej odpierać krytykę związaną z kosztami paliw, wskazując m.in. na ukraińskie ataki na rosyjską infrastrukturę naftową, jednak najnowsze wydarzenia w cieśninie Ormuz kierują uwagę z powrotem na Bliski Wschód.

Rozbieżności w relacjach i wersja strony irańskiej

Wydarzenia w cieśninie Ormuz wywołały sprzeciwiające się sobie komunikaty ze strony uczestników konfliktu oraz niezależnych obserwatorów międzynarodowych. Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC) wydał oficjalny komunikat, w którym przedstawił odmienną wersję zatonięcia kontenerowca F5. Według twierdzeń irańskich wojskowych, jednostka miała uderzyć w minę morską i zatonąć w trakcie poruszania się po „nieautoryzowanej” oraz „niebezpiecznej” trasie F5. IRGC opublikowało materiały fotograficzne przedstawiające dymiący wrak kontenerowca oraz unoszące się na wodzie kontenery F5.

Te twierdzenia stoją jednak w sprzeczności z raportami brytyjskiej agencji ds. handlu morskiego (UKMTO) oraz doniesieniami międzynarodowymi, które wskazują na trafienie statku pociskiem wystrzelonym w ramach celowych działań zbrojnych. Różnice te uwypuklają przepaść informacyjną dzielącą zachodnie analizy bezpieczeństwa morskiego od oficjalnej narracji władz w Teheranie.

Znaczenie strategiczne cieśniny Ormuz

Cieśnina Ormuz pozostaje jednym z najważniejszych gardłowych punktów dla globalnego handlu surowcami energetycznymi, łączącym bogate w ropę państwa Zatoki Perskiej z Zatoką Omanu i Morzem Arabskim. Od momentu wybuchu konfliktu między Stanami Zjednoczonymi, Izraelem a Iranem na początku lutego, szlak ten był wielokrotnie areną starć i incydentów z udziałem marynarki wojennej oraz statków cywilnych. Zgodnie z danymi Międzynarodowej Organizacji Morskiej (IMO), od początku eskalacji konfliktu w regionie zginęło już co najmniej kilkudziesięciu marynarzy w dziesiątkach potwierdzonych incydentów. Każde kolejne zatonięcie jednostki handlowej pogłębia obawy o bezpieczeństwo globalnych łańcuchów dostaw energii i grozi gwałtownymi wstrząsami cenowymi na światowych giełdach paliw.