Spór wokół sędziów Trybunału Konstytucyjnego. Karol Nawrocki odwołał wizytę w Słowenii i udał się do siedziby TK

Prezydent Karol Nawrocki podjął decyzję o odwołaniu zaplanowanej na 15 i 16 października wizyty w Słowenii, gdzie miał wziąć udział w szczycie prezydentów państw Unii Europejskiej F1. Szef Kancelarii Prezydenta RP Zbigniew Bogucki poinformował, że powodem tej decyzji jest gwałtowna eskalacja sporu wokół Trybunału Konstytucyjnego F2. Tego samego dnia prezydent osobiście udał się do gmachu sądu konstytucyjnego przy alei Szucha w Warszawie F3.

Przebieg wydarzeń w Sejmie i Trybunale Konstytucyjnym

Kryzys zaostrzył się w środę rano, gdy Maciej Berek – wybrany przez sejmową większość we wrześniu na sędziego TK – złożył w parlamencie ślubowanie zawierające formułę „wobec prezydenta” F4. Następnie Berek przekazał rotę ślubowania z notarialnie poświadczonym podpisem do Kancelarii Prezydenta RP F5. Wcześniej uchwałę o wyborze na sędziego wręczył mu marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty F6.

Po dopełnieniu tych czynności Maciej Berek udał się do gmachu Trybunału Konstytucyjnego w towarzystwie innych sędziów wybranych przez Sejm obecnej kadencji F7. Na miejscu doszło do rozmowy z pełniącym funkcję prezesa TK Bogdanem Święczkowskim. Po spotkaniu Święczkowski oświadczył jednak, że Berek nie nawiązał stosunku służbowego i nie został dopuszczony do orzekania – przynajmniej do czasu uzyskania opinii prezydenta w kwestii złożonego ślubowania F8.

Przed siedzibą Trybunału doszło w tym czasie do zgromadzeń publicznych oraz incydentów. Wokół budynku pojawiły się kordony policji, a manifestanci – m.in. z Ruchu Obrony Granic oraz klubów „Gazety Polskiej” – przepychali się z funkcjonariuszami i próbowali blokować wejście do budynku F9.

Wizyta Karola Nawrockiego na alei Szucha

Około godziny 16 do siedziby Trybunału Konstytucyjnego przyjechał prezydent Karol Nawrocki, spędzając tam kilkadziesiąt minut F10. Jak poinformował szef KPRP Zbigniew Bogucki, wizyta głowy państwa miała na celu bezpośrednie spotkanie z sędziami TK obecnymi w gmachu oraz zebranie relacji o przebiegu zdarzeń z pierwszej ręki F11.

Podczas wystąpienia Nawrocki zakwestionował status sędziowski Berka, argumentując, że akt ślubowania nie odbył się przed nim osobiście, a co za tym idzie – nie doszło do ważnego objęcia urzędu F12. Podobne stanowisko zajął szef jego kancelarii Zbigniew Bogucki, który wskazał na utrwaloną praktykę i doktrynę prawną wymagającą fizycznej obecności prezydenta podczas ceremonii F13.

Tło konstytucyjnego sporu i reakcje

Kancelaria Prezydenta RP oceniła obecność podległych MSWiA służb mundurowych pod i w gmachu TK jako próbę wywarcia bezprawnego nacisku na niezawisły organ F14. Bogucki przypomniał, że od kwietnia przed Trybunałem zawisły jest wniosek prezydenta o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego z Sejmem w sprawie procedury ślubowania sędziów F15. W obozie prezydenckim działania rządu i większości sejmowej uznano za próbę siłowego wprowadzenia do organu osób bez ważnego umocowania F14.

Z kolei zwolennicy przeprowadzonej procedury odwołują się m.in. do wydanej we wtorek opinii Komisji Weneckiej F16. Organ ten zaznaczył, że prezydent ma obowiązek niezwłocznego przyjmowania ślubowań od prawidłowo wybranych przez parlament kandydatów, a w przypadku bezprawnej odmowy lub przewlekania procedury dopuszczalne powinno być alternatywne złożenie roty z zachowaniem odpowiednich wymogów formalnych F16. W publicznym komentarzu do sporu premier stwierdził z kolei, że działania większości służą „przywracaniu w Polsce praworządności” F17.